Hoogleraar politicologie Tom van der Meer: 'Politici moeten proactiever positief zijn over democratie’

15 november 2022 · Leestijd 2 min

Hoogleraar politicologie Tom van der Meer noemt de verontwaardigde en verontruste reacties van politici op omstreden uitspraken van een Forum voor Democratie-Kamerlid, 'goedkoop'. “Je kan de cyclus van ophef doorbreken door pro actief uit te dragen dat de democratie een groot goed is.”

“We hebben het hier de facto over een politiek tamelijk marginale partij”, zegt Van der Meer, hoogleraar politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. “Die groot wordt gehouden door alle ophef en donders goed door hebben dat journalisten erop reageren wanneer zij ophef veroorzaken. En dat politici daar dan weer op reageren en zichzelf zo relevant proberen te houden.”

Pro-actief uitdragen

Hij vindt de verontwaardigde reactie van kabinetsleden, waaronder premier Rutte, een ‘goedkope strategie’. “Het is vooral reactief. Het machtigste wapen, namelijk negeren en laten zien dat een groep irrelevant is, ben je al voorbij. Je reageert op de ophef, waarmee je het op zekere hoogte in stand houdt. Terwijl je ook proactief kan uitdragen dat de democratie een groot goed is en dat onze democratie heel goed functioneert. Dat we de schoonste verkiezingen van de wereld hebben en dat we een relatief weinig corrupt land zijn.”

Het gaat te vaak over het probleem van de democratie, zegt hij. “We hebben het vaak over dat we te veel partijen hebben en dat niet alles goed gaat. Als je de democratie van te voren zelf pro-actief uitdraagt, is het makkelijker om in te passen in je verhaal. Dat gebeurt nu niet.”

Media-aandacht

Ook wijst Van der Meer op de invloed van media-aandacht. “Onderzoek laat zien dat hoe de media aandacht besteden aan dergelijke partijen, wel degelijk van invloed is op hun vervolgsucces in de politiek. Dus alleen een podium bieden is niet genoeg, want daarmee laat je alleen maar zien dat ze relevant zijn.”

Media hebben ook de rol en verantwoordelijkheid om uitspraken in te kaderen, zegt hij. “Die inkadering is noodzakelijk, anders versterk je het geluid alleen maar. Terwijl de meeste mensen vertrouwen hebben in de democratie. Media hebben een redactionele functie.”