René Cuperus: ‘Betrek ook partijen voor ontevreden burgers bij het landsbestuur’

20 september 2022 · Leestijd 3 min

Er heerst zowel een vertrouwenscrisis als een uitvoeringscrisis, zegt historicus en auteur René Cuperus. Bijna een jaar geleden publiceerde hij samen met geograaf Josse de Voogd de Atlas van Afgehaakt Nederland, waarin ze concludeerden dat een deel van Nederland dreigt ‘af te haken’ of dat zelfs al heeft gedaan. Sindsdien is dat probleem alleen maar urgenter geworden, ziet Cuperus.

De moeizame afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen. De toeslagenaffaire. De problemen bij Jeugdzorg. Het zijn allemaal voorbeelden die laten zien dat er in de Nederlandse politiek zowel een vertrouwenscrisis als een uitvoeringscrisis heerst, zegt René Cuperus. “Een vertrouwenscrisis, want veel mensen zijn het vertrouwen kwijtgeraakt dat de miljarden die worden klaargezet op Prinsjesdag ook bij hen belanden. En een uitvoeringscrisis, want het gevoel dat de overheid problemen op kan lossen is verdwenen.”

Kortsluiting
In hun onderzoek benoemen Cuperus en De Voogd verschillende ‘kortsluitingen’ tussen groepen in Nederland. Ten eerste is er de kortsluiting tussen bestuurlijk Nederland en de regio’s, die al veel in de media besproken wordt. Maar daarnaast is er ook een kortsluiting tussen “grootstedelijke hoogopgeleiden” en middelbaar opgeleide mensen uit middelgrote steden, ziet Cuperus. “Daar is veel minder aandacht voor. Terwijl de meeste Nederlanders in die middelgrote steden wonen.”

De laatste kortsluiting die Cuperus signaleert, is dat de politieke koers van Nederland economisch rechts en cultureel links is. Dat is volgens hem een gevolg van de samenstelling van het kabinet, met een partij als D66 die cultureel linkse thema’s belangrijk vindt en de VVD die staat voor economisch rechts beleid.

“Die partijen zeggen: wij zijn het politieke midden. Sociologisch gezien klopt dat al lang niet meer. Kiezers die op deze partijen stemmen, zijn vooral welvarende grootstedelijke hoogopgeleiden. Daar is niks mis mee. Maar de grote tegenstelling in de politiek is al lang niet meer tussen links of rechts, maar tussen mensen die vinden dat het de goede of de slechte kant opgaat met het land.”

En daar denken verschillende groepen mensen heel gevarieerd over, beschrijven Cuperus en De Voogd in hun Atlas van Afgehaakt Nederland. Naast hoe goed mensen vinden dat het met het land gaat, keken ze ook naar de tevredenheid van groepen mensen met hun eigen leven.

Wat bleek: niet-stemmers, mensen met een benedenmodaal inkomen en kiezers van de PVV, de SP en Forum voor Democratie zijn zowel relatief ontevreden met het eigen leven als met de koers van Nederland. Hoogopgeleiden en mensen met een bovenmodaal inkomen zijn juist over beide zaken tevreden. Net als kiezers van alle vier de coalitiepartijen.

Tevreden Nederland regeert, concludeert Cuperus dan ook. En daardoor worden grote groepen mensen die daar heel anders over denken niet goed vertegenwoordigd. Een mogelijke oplossing zou zijn om partijen als JA21, de SP, Groep Omtzigt en de BoerBurgerBeweging te betrekken bij het bestuur van het land, denkt Cuperus. “Veel mensen keren zich zowel tegen de gevestigde politiek als de ruige reacties daarop van Wilders en Baudet. Deze partijen zitten tussen die groepen in, en hebben wél binding met het ontevreden deel van Nederland.”

Wat vind jij van dit standpunt?

Kies één van de opties en bekijk hoe de meningen over dit artikel verdeeld zijn.

Misschien vind je dit artikel een goed verhaal of misschien vind je de mening toch wat kort door de bocht. Je kan dan op de knop drukken die wat jou betreft de mening in het artikel het best omschrijft. Nadat je je mening gegeven hebt door op één van de knoppen te klikken, zie je meteen hoe andere bezoekers het artikel beoordelen - en dat kan nog best verrassend zijn!